معرفی- برنامه‌ريزي

مقدمه

 

برنامه‌ريزي به عنوان يكي از وظايف اصلي و با اهميت در بحث مديريت صحيح، مورد تأكيد قرار مي‌گيرد و در واقع فرايندي است كه چگونگي دستيابي سازمان به اهداف خود را تعيين مي‌نمايد. در برنامه‌ريزي، مديران با نگاه به آينده، اهداف سازمان را مشخص نموده و راهبردها را براي رسيدن به اين اهداف تدوين مي‌نمايند. با داشتن برنامه راهبردي، سازمان مي‌تواند از تلاش‌هاي خود حداكثر خروجي را كسب نمايد زيرا اهداف و راهبردهاي كلان نقش هماهنگ‌كننده بين بخش‌هاي مختلف سازمان را داشته و اقدامات واحدهاي مختلف را در يك مسير جهت مي‌بخشند. از سوي ديگر مخاطرات تصميم‌گيري مديران را كاهش مي‌دهند.
در فرايند تدوين برنامه‌ريزي راهبردي، سازمان چشم‌انداز و مأموريت خود را تعيين مي‌كند،‌ عوامل محيطي و دروني را به منظور تعيين فرصت‌ها و تهديدها و نقاط قوت و ضعف بررسي نموده و متناسب با آن‌ها اهداف كلان را تعيين مي‌نمايد كه به اين ترتيب سند راهبردي سازمان شكل مي‌گيرد. مرحله بعدي، اجراي راهبرد مي‌باشد زيرا صرف داشتن راهبرد براي سازمان مزيت رقابتي ايجاد نكرده و دستيابي به اهداف است كه موجب موفقيت سازمان مي‌گردد. در اين مرحله اقدامات اجرايي كوتاه‌مدت در راستاي راهبردهاي عملياتي و برنامه‌هاي عملياتي موجود در سند راهبردي سازمان طرح‌ريزي شده و بودجه مورد نياز براي تخصيص منابع تعيين مي‌گردد كه بدين ترتيب برنامه‌ريزي تفصيلي شكل مي‌گيرد. مرحله بعدي، مرحله ارزيابي استرات‍ژي مي‌باشد كه تغييرات عوامل داخلي و خارجي رصد شده و سند راهبردي بر اساس اين عوامل مورد بازنگري قرار گرفته و همچنين تحقق اقدامات اجرايي تدوين شده نيز مورد بررسي قرار مي‌گيرد.
با توجه به توضيحات ارائه‌شده، فرايند برنامه‌ريزي دانشگاه فردوسي مشهد در چهار مرحله تدوين سند راهبردي، تدوين برنامه‌ريزي تفصيلي، ارزيابي برنامه‌ها و بازنگري به شرح ذيل انجام مي‌گيرد:
تدوين سند راهبردي:
سند راهبردي دانشگاه فردوسي مشهد در افق 10 ساله با در نظر گرفتن اسناد بالادستي مانند سند چشم‌انداز بيست ساله كشور، قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران، برنامه راهبردي وزارت علوم، تحقيقات و فناوري و غيره تهيه شده‌است. اين سند شامل موارد زير مي‌باشد:

 

  • مأموريت
  • ‌چشم انداز
  • اهداف كلان
  • راهبردهاي كلان
  • راهبردهاي عملياتي
  • برنامه‌هاي عملياتي


تدوين برنامه‌ريزي تفصيلي:
برنامه‌ريزي تفصيلي در دانشگاه فردوسي مشهد با افق پنج‌ساله انجام مي‌گيرد و داراي اهداف كوتاه‌مدت مي‌باشد. همچنين اين برنامه در سطح پايه و مياني سازمان بوده و با مشاركت متوليان برنامه‌هاي عملياتي تدوين مي‌گردد. بدين صورت كه اقدامات اجرايي براي دستيابي به هر يك از برنامه‌هاي عملياتي موجود در سند راهبردي توسط كارشناسان واحدهاي متولي آن برنامه‌ها مشخص مي‌شود. علاوه بر اين در برنامه‌ريزي تفصيلي، نتيجه مورد انتظار اقدامات اجرايي به صورت جزئي، قابل سنجش، واقع بينانه و با در‌نظر گرفتن منابع مورد نياز براي تحقق هر اقدام اجرايي مشخص مي‌گردد (فرم برنامه‌ريزي تفصيلي پنج ساله).
ارزيابي سندراهبردي و برنامه‌هاي تفصيلي:
واحد برنامه‌ريزي در راستاي نيل به اهداف سند راهبردي، عملكرد كليه واحدهاي سازمان را از حيث تحقق برنامه‌هاي تفصيلي آن واحدها و سند راهبردي را از لحاظ دستيابي به اهداف بر اساس شاخص‌هاي تعيين شده، به صورت مستمر ارزيابي مي‌نمايد.


بازنگري سندراهبردي:
پس از گذشت چند سال از شروع فرايند اجرايي شدن سند راهبردي موارد زير به عنوان الزامات بازنگري اين سند مطرح مي‌باشد:
پايش و ارزيابي مستمر سند راهبردي
ابلاغ اسناد فرادستي جديد
لزوم مشاركت مديريت جديد دانشگاه
لزوم تعيين ارتباط و پيوستگي هر سطح از برنامه با سطوح ديگر
شرح تفصيلي فرایند بازنگري سند راهبردي دانشگاه در نمودار ذيل آمده است.

 Drawing1

ابتداي صفحه


 

شرح وظايف

     

    • پيگيري برگزاري جلسات شوراي راهبردي دانشگاه جهت بررسي و بروزرساني چشم‌انداز، مأموريت، ارزش‌هاي محوري، اهداف كلان مندرج در سند راهبردي
    • بررسي پيشنهادات اصلاحي واحدهاي مختلف دانشگاه در خصوص شاخص‌هاي سند راهبردي و مقادير مطلوب آنها  و ارجاع آن به مراجع تصميم‌گيري دانشگاه
    • كمك به واحدهاي مختلف دانشگاه جهت ارايه برنامه‌هاي عملياتي ساليانه خود
    • بررسي پيشنهادات اصلاحي متوليان شاخص‌ها در خصوص برنامه‌هاي عملياتي و ارجاع آن به مراجع تصميم‌گيري دانشگاه
    • ابلاغ سالانه شاخص‌ها و برنامه‌هاي عملياتي واحدهاي مختلف دانشگاه به آنها
    • بررسي ميزان تحقق برنامه راهبردي دانشگاه و ارايه گزارشات پيشرفت اجراي سند راهبردي
    • رصد وضعيت دانشگاه در نظام‌هاي رتبه‌بندي بين‌المللي و اطلاع‌رساني نتايج به مديران و ساير ذي‌نفعان
    • انجام ساير امور محوله در چارچوب وظايف معاونت طرح و برنامه

     

     

     

     

      ابتداي صفحه


      كميته/ شورا

      شورای راهبری بازنگری سند راهبردی دانشگاه

      اعضا

      هیات رئیسه دانشگاه

      مشاور برنامه ریزی دانشگاه

      مدیر برنامه و بودجه دانشگاه

      سه نفر از اعضای هیات علمی متخصص و با تجربه

       

      ابتداي صفحه


       

      كارشناسان

      رديف

      نام و نام خانوادگي

      سمت

      شماره اتاق

      تلفن

      1

      الهام برومند

      كارشناس برنامه ريزي

      319

      38802326

      2

      عطیه فلفلانی

      كارشناس برنامه ريزي

      319

      38802321
      3

      سعیده قوامی

      کارشناس برنامه ریزی

      320

      38802325

       

       

      v    تهیه، تدوین و به‌روز نمودن برنامه راهبردی دانشگاه

      v    تهيه و تدوين و به‌روز نمودن برنامه تفصيلي دانشگاه

      v    جمع‌آوري مستمر اطلاعات محيطي مرتبط با فعاليت‌‌هاي دانشگاه

      v    پايش مستمر انتظارات ذينفعان

      v    بررسي و پيشنهاد برنامه‌هاي بهبود دانشگاه مبتني بر برنامه راهبردي

      v    تدوين و بازنگري برنامه‌هاي تفصيلي پنج‌ساله دانشگاه

      v    نظارت بر اجراي برنامه‌هاي مصوب و ابلاغي دانشگاه

      v    تهيه و تدوين گزارش‌هاي ادواري مرتبط با پيشرفت برنامه‌هاي ابلاغي